Kayhan Londonناپدیدشدگان
سرمقاله کیهان لندن به قلم و صدای روشنک آسترکی «طبقه متوسط فقیر» در ایران حکایت تراژیک میلیونها شهروند است که با ناکارآمدی و تباهکاری جمهوری اسلامی و در گرداب سالها تحریم، رکود تورمی و بیکاری،
از جایگاه خود ریشهکن و به زیر خط فقر رانده شدند. این طبقه سالهاست در تلاشی جانکاه، نه برای پیشرفت و رفاه بیشتر، بلکه برای دوام آوردن دستوپا میزند و پیوسته ناکام میماند. نخستین نشانههای تولد طبقه متوسط در ایران به اواخر دوران قاجار و نهضت مشروطه باز میگردد که طبقهای از تجار، روشنفکران و روزنامهنگار ظهور کردند. طبقه متوسط مدرن ایران اما در دوران پادشاهی پهلوی شکل گرفت و فقط یک گروه درآمدی نبود، بلکه حامل مدرنیته، آموزش، شهرنشینی، فرهنگ و مطالبات سیاسی بود. در نتیجه این طبقه بهعنوان نقشآفرین اصلی در توسعه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور تثبیت شد. طبقه متوسط پس از انقلاب۵۷ حیات خود را با دگرگونیهایی حفظ کرد و همچنان نقش محوری در تحولات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ایفا کرد. این طبقه مهمترین و گستردهترین طبقه شامل کارمندان، آموزگاران، پرستاران، صنعتگران، کارگران حرفهای، بازنشستگان و غالب دانشجویان در ایرانِ در حال توسعه بود.
در سالهای اخیر اما میلیونها نفر که در این طبقه جانمایی میشدند به دام تقلا برای نیازهای نخست زندگی مانند کار، سرپناه، نان و آموزش افتادند و نقش آنها در ایجاد ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی به مرور کمرنگ شد. سرمایه اقتصادی و فرهنگی این طبقه ستونهای حفظ جایگاه و منزلت اجتماعی آن بود اما طی سالهای گذشته با تبخیر سرمایه اقتصادی، سرمایه فرهنگی نیز کارکرد خود را از دست داد و به محاق رفت بطوریکه نه تنها توان مالی این طبقه، که منزلت و شأن اجتماعی آنها نیز با آسیب جدی روبرو شد. بخش بزرگی از این طبقه به علت تورم فزاینده در بخش مسکن ناچار به مهاجرت از مراکز شهرها به شهرکها و محلههای حاشیهای شدند. به بیان دیگر فرایند ایجاد «طبقه متوسط فقیر» تنها بیانگر یک سقوط اقتصادی نیست بلکه ذهنیت، باورها و کنشهای این طبقه را نیز به شدت متأثر میکند. طبقهای که نقش سازنده و پیشبرنده در ساختار شهر و فرهنگ دارد به حاشیه همان شهر رانده و «ناپدید» شده است؛ طبقهای که همچنان حامل آگاهی و سرمایه فرهنگی است اما دستان زمخت فقر و ناامنی مدام بر صورتش میکوبد و در باتلاقی از تناقض گرفتار میشود؛ نه دیگر میتواند از رفاه و مناسبات طبقه فراتر بهرهمند باشد و نه قادر به پیوند عاطفی و فرهنگی با طبقه فرودست است.
زخمهای این طبقهی پرجمعیت هر روزعمیقتر میشود و پیامدهای رکود تورمی و بیکاری بیش از دیگر طبقات دامناش را میگیرد. ابعاد آسیبهای ناشی از فرسایش و سقوط این طبقه برای امروز و فردای ایران قابل توجه است؛ این طبقهی فروپاشیده همچنان نیرویی تعیینکننده در سرنوشت سیاسی و اجتماعی ایران بهشمار میرود اما در صورت دفن زیر آوار فقر ممکن است از چارچوب ذهنی توسعهگرا به سمت آنارشیسم و افراطگرایی برود و خشم ناشی از تجربه زیست ویرانگر این سالها تا دهها مناسبات اجتماعی و سیاسی ایران را متأثر کند.
The Disappeared
The editorial of Kayhan London by Roshanak Astarki, “The Poor Middle Class” in Iran, is the tragic story of millions of citizens who were uprooted from their positions and pushed below the poverty line by the inefficiency and corruption of the Islamic Republic and in the whirlpool of years of sanctions, stagflation and unemployment.
This class has been struggling for years in a desperate effort, not for further progress and prosperity, but for survival, and has consistently failed. The first signs of the birth of the middle class in Iran date back to the late Qajar era and the Constitutional Movement, when a class of merchants, intellectuals and journalists emerged. The modern Iranian middle class, however, was formed during the Pahlavi dynasty and was not just an income group, but rather the bearer of modernity, education, urbanization, culture and political demands. As a result, this class was established as a major player in the country’s economic, political, cultural and social development. The middle class maintained its existence with some changes after the 1988 revolution and continued to play a pivotal role in political, social and cultural developments. This class was the most important and extensive class, including employees, teachers, nurses, artisans, professional workers, retirees and most students in developing Iran.
In recent years, however, millions of people who were placed in this class fell into the trap of struggling for the basic necessities of life such as work, shelter, bread and education, and their role in creating cultural and social capacities gradually faded. The economic and cultural capital of this class was the pillars of maintaining its social status and status, but over the past years, with the evaporation of economic capital, cultural capital also lost its function and went into decline, so that not only the financial strength of this class, but also their social status and dignity faced serious damage. A large part of this class was forced to migrate from city centers to towns and neighborhoods on the outskirts due to rising housing inflation. In other words, the process of creating a “poor middle class” does not only reflect an economic collapse, but also severely affects the mentality, beliefs, and actions of this class. A class that plays a constructive and progressive role in the structure of the city and culture has been pushed to the outskirts of the same city and “disappeared”; a class that continues to carry cultural awareness and capital, but is constantly beaten by the rough hands of poverty and insecurity and is caught in a quagmire of contradiction; it can no longer benefit from the welfare and relationships of the upper class, nor is it capable of emotional and cultural bonds with the lower class.
The wounds of this populous class are deepening every day, and the consequences of stagflation and unemployment are affecting it more than other classes. The extent of the damage caused by the erosion and collapse of this class is significant for Iran today and tomorrow; This collapsed class remains a determining force in Iran’s political and social destiny, but if buried under the rubble of poverty, it may shift from a developmentalist frame of mind toward anarchism and extremism, and the anger stemming from the devastating life experience of these years could affect dozens of social and political relations in Iran.
